“Ze vonden de training leuk maar misten wel de kroketten bij de lunch…”

Gisteren hoorde ik het weer. Ik was aan het werk op een flexwerkplek. Naast mij was een trainingsruimte. De training was net afgelopen en vrolijk babbelend verlieten de deelnemers het pand. Toen iedereen vertrokken was, liep de gastvrouw van de locatie naar de trainingsruimte om te helpen opruimen. Ik hoorde haar vragen aan de trainer hoe het was gegaan en of de deelnemers tevreden waren.

“Ja, ze waren tevreden,” was het antwoord. En meteen daarna volgde: “Maar ze misten wel de kroketten bij de lunch.”
Ik betrapte mezelf erop dat ik van binnen moest grinniken. Hoe herkenbaar is dit, hè?

Direct bevond ik me in gedachten weer een aantal jaren terug in de tijd. Nog steeds hoor ik hoede docent tijdens de opleiding Opleidingskunde mij, vlammend en vol passie, overtuigde van het belang van evalueren op verschillende niveaus. Zij introduceerde mij toen ook aan het evaluatiemodel van Kirkpatrick.

Sindsdien zegt de ‘kroketten-evaluatie’ direct na afloop mij eigenlijk nog maar weinig. Natuurlijk is het prettig wanneer mensen met een goed gevoel weggaan, en ik gun iedereen een lekker broodje kroket. Maar veel belangrijker vind ik de evaluatie na een aantal weken. Wat past men daadwerkelijk toe? Zijn de deelnemers in staat om het geleerde toe te passen in hun eigen praktijk? En wat is het effect hiervan?

Bij alles wat ik doe, gebruik ik het model van Kirkpatrick. Want juist die evaluaties na zes weken, een half jaar of een jaar geven mij veel meer inzicht in de daadwerkelijke impact van de training op de organisatie, of op het onderwijs. En dát is waar we het voor doen. Niet alleen voor die lekkere kroketten of de vrolijke evaluatie direct na afloop van de eerste bijeenkomst.
Sterker nog… in sommige gevallen vind ik het zelfs prima als die eerste evaluatie níet overwegend laaiend enthousiast is. Wanneer ik terug hoor dat het even schuurde, dat mensen het lastig vonden of dat het hen raakte, dan is dat voor mij een teken dat het leren is begonnen.

Leren is proberen, zeg ik vaak tegen mijn dochter. En dat geldt ook voor ons. Leren mag lastig zijn. Probeer maar uit, maak fouten, reflecteer, en pas weer aan. Zo beklijft het echt.

Zolang we oog hebben vóór, en aandacht besteden áán de transfer van de training naar de uiteindelijke impact van het geleerde, zal er verandering plaatsvinden. Want ik ben ervan overtuigd dat het echte leren pas werkelijk gebeurt op de werkplek.

Bij het ontwerpen van welke professionaliseringsvraag dan ook, kan ik dan ook niet anders dan de transferfase – en daarna de borging – al direct meenemen. Het is nooit ‘alleen maar’ een training van een paar uur. Want dan weten we uiteindelijk alleen of de kroketten lekker waren…